Artuklu Sarayı, tarihi ve mimari zenginliğiyle dikkat çeken bir yapı olarak, hem estetik hem de işlevsel özellikleriyle öne çıkmaktadır. Bu saray, çeşitli mimari unsurları bir araya getirerek dönemin sanat anlayışını yansıtırken, aynı zamanda iç mekan düzenlemeleriyle de ziyaretçilerine eşsiz bir deneyim sunmaktadır. Mimarisi, sadece görselliğiyle değil, aynı zamanda yapısal bütünlüğü ve hesaplı tasarımıyla da mimarlık tarihine önemli katkılarda bulunmuştur.

Artuklu Sarayı'nın mimari özellikleri:

• Plan şeması: Haçvari düzende, dört eyvanlı bir plan şemasına sahiptir.
• Divanhane: Avlulu ve havuzlu bir divanhaneye sahiptir.
• İnşa malzemesi: Yapı, bazalt taşı ve tuğla kullanılarak inşa edilmiştir.
• Örtü sistemi: Ahşap kirişlemeli düz tavan, kubbeyle beraber beşik, çapraz ve aynalı tonoz çeşitlemeleri uygulanmıştır.
• Süslemeler: Mozaik ve çini süslemelerle dikkat çeker.
• Özellikler: Özel bahçeler, havuzlar ve fıskiyeler içerdiği düşünülmektedir.

Artuklu Sarayı, özellikle İslam alimi ve mucit El-Cezeri'nin 30 yıl süreyle çalıştığı ve tasarım ve buluşlarının ilham kaynağı olan bir mekan olarak bilim tarihi açısından da önem taşır.