Abbasiler dönemi, Urfa'nın tarih sahnesinde önemli bir yere sahip olmuştur. Bu zaman diliminde şehir, yalnızca siyasi bir merkez olmanın ötesine geçerek, kültürel ve bilimsel faaliyetlerin yoğunlaştığı bir alan haline gelmiştir. İslam'ın kabulüyle birlikte Urfa, yeni bir kimlik kazanmış ve çeşitli olaylarla bu kimliği pekiştirmiştir. Şehirde yaşanan sosyal, ekonomik ve doğal olaylar, Urfa'nın tarihsel dokusunu şekillendirmiştir.

Abbasiler döneminde Urfa'da yaşanan bazı olaylar şunlardır:

• İslam'ın Yayılması. Urfa, 639 yılında Halife Hz. Ömer döneminde fethedildikten sonra, İslam kültürü şehirde hızla yayılmaya başlamıştır.
• Bilim ve Kültür Merkezi. Emeviler ve Abbasiler döneminde Urfa, önemli bir bilim ve kültür merkezi haline gelmiştir. Bu dönemde şehirde birçok cami, medrese ve kütüphane inşa edilmiştir.
• Mervâniler Hakimiyeti. 750 yılında II. Mervân'ın yenilgisiyle Elcezire'nin tamamı Abbâsiler'in eline geçmiştir.
• Su Baskınları. 835 yılında Urfa'da büyük bir su baskını meydana gelmiş, bu olayda 3 bin kadar insan boğularak can vermiştir.

Ayrıca, 1059 tarihinde Sultan Tuğrul'un emriyle Alpaslan Harran'ı ele geçirmiş ve 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Urfa, tekrar Müslümanlara bırakılmıştır.